medya sensin, paylaş!

Yoktan var olan tarih; Hz. Muhammed Peygamber'e yazılan kayıp piyano konçertosu

ERSEL YILDIRIM/İSTANBUL


Fransız piyano virtüözü Henry Herz , 85 yılda 200'den fazla beste yaptı, 8 piyano konçertosu yazdı.Bu konçertolardan altıncısı hariç hepsi kaydedildi, notaları korundu.Altıncı konçertosu ise kayıptı...




Devlet Opera ve Balesi sanatçısı, besteci piyanist Dr.Aydın Karlıbel, şimdiye kadar klasik müzik alanında beş albüm hazırladı, sayısız araştırmalara imza attı. Karlıbel geçen yıl yeni albüm çalışmalarına başlamışken, bugüne kadar kimsenin fark etmediği, gözlerden kaçan bir bilgiye ulaştı.

Devlet opera ve bale sanatçısı Aydın Karlıbel

Karlıbel'e bu bilgiye ulaştıran kişi ise Fransız Profesör Laura Schannepper 'dı. Aydın Karlıbel'in, Schannepper'e ulaşmasının nedeni, Alman asıllı Fransız virtüözü Henry Herz'in 1858 yılında Sultan Abdülmecid'e ithaf ettiği Ulusal Marş'tı. O yıllarda Avrupalı müzisyenler, ünlü olmak için biraz da diploması gereği Osmanlı Sultanlarına besteler ithaf etmişlerdir.

Sultan Abdülmecid


Laura Schnapper ile bir yıl içinde bu nedenle bir çok kez iletişim kurduklarını söyleyen Karlıbel, bu görüşmeler sırasında duyduğunda çok heyecanlandığı bambaşka bir bilgi ile karşılaşır.85 yıllık ömründe 200'den fazla beste yapan, 8 konçerto yazan Herz, bu konçertolardan altıncısını Hz. Muhammed peygamber için bestelemiştir.Altıncı konçertosu hariç diğer eserleri ülkesinde kaydedilir, notları korunur.Ulusal marş ile yine aynı nedenler ile 1858'de bestelenen altıncı konçerto ise kaydedilmesi bir yana eserin notları kaybolur.

Karlıbel , olayın peşinde düşer. Fransa, İtalya ve Belçika 'daki müzik okulları ve enstitüler ile bağlantıya geçer, soruşturur fakat yeni bilgilere ulaşamaz.Araştırmaları sonucu "Uluslararası Müzik Notaları Kütüphanesi Projesi" karşısına çıkar ve ' www.imslp.org' da esere ulaşır, fakat konçerto bu haliyle ile de eksiktir.

Eserin çalınması ve kaydedilmesi ise şimdilik pek mümkün değil. Nedenini Aydın Karlıbel şöyle açıklıyor: “Eserin notalarını buldum ama orkestra materyali olmadığı için (şef partisyonu da deniyor) şimdilik çalamıyoruz. Piyano ile çalınabilir ama orkestrasyonunu yapmak gerekir. Bu da çok uzun ve emek isteyen bir iş."

Henry Herz'in notaları ile piyano eğitimine başlayan Karlıbel, sanatçıyı, 'romantik devirde virtüöze kelimesini yeniden tanımlamış olan sayılı efsanelerden biri olduğunu söylüyor ' ve ekliyor, "Herz; Paris kültür hayatına damga vurmuş biri."

Karlıbel'e peki bu çok önemli eser neden kaydedilmedi? diye sorulduğunda usta sanatçı "Belki Müslümanlık ile ilgisi var diye kaydedilmemiş olabilir,bilemiyorum. Ama buna benzer başka bestelerin kayıtlarını yapmışlar." cevabını veriyor.

156 yıl önce bestelendi

Korolu konçerto da denilen 6.konçerto üç bölümden oluşuyor.İlk iki bölümde piyano çalışıyor, orkestra ona eşlik ediyor. "Rondo Oriental" adındaki üçüncü bölümde ise koro, kimin yazdığı henüz bilinmeyen sözleri, Herz’in bestesiyle seslendiriyor. Besteciler, genellikle son bölümde kullandıkları temaları ilk iki bölümden alıyorlar, yani konçerto baştan sona Hz Muhammed peygamber için bestelenmiş. (1858) Hz Muhammed peygambere yakarış ve Allaha şükü r ile son bulan, şairi meçhul koronun sözlerine ise bulduğu, araştırdığı altıncı konçerto ile sanata ve İslam Kültürüne büyük katkı sağlayan Aydın Karlıbel'in tercümesi ile yer veriyoruz


Rondo Oriental

Peygamberin ahfadı, ey uyanın,

Ufukta güneş doğarken

Tatlı meltemle tan ağarıyor

Mağfiret dolu göklerden bize hayır vaad ediyor

Bir yılan gibi kıvrılan uzun kervan

Çölde geçip gidiyor

Meşum ve karanlık, yukarıda akbabalar süzülüyor

Bizden kanlı bir ziyafet çekmeyi umuyor

Ey yüce Peygamberimiz Muhammed, sana yakarışımızı işit.

Başımızdan bütün tehlike savuşsun

Sana secde eder, senden yardım dileriz

Ey Muhammed bizi esirge!

Fakat tehlike ve felaketi unutalım.

Yok, bu aldatıcı serap değil!

Sığındığımız bu vaha bizi koruyacak bir yerdir.

Haydi o esintiyi, o serin gölgeye, bir adım sonra varacağız!

Evet yolculuğumuz sona eriyor.

Peygamber'e hamd ü sena

Allah'a şükürler, Allah'a şükürler olsun.

KAYNAK: ZAMAN KÜLTÜR-SEVİNÇ ÖZARSLAN

bu konuda daha fazla