medya sensin, paylaş!

Bloomberg View: "Kürt savaşçılar terörist değiller"

Irak’ta ABD kendi terörist listesindeki bir örgütle – yani PKK olarak da bilinen Kürdistan İşçi Partisi ile- doğal bir ittifak halinde yine kendi terörist listesinde yer alan IŞİD’e karşı savaşıyor. Bu tuhaf durum, sözkonusu Kürt grup ile ilgili bir gerçeği de açığa çıkardı: PKK’nin terörist statüsü artık devrini doldurmuş durumda. Gelinen noktada Irak ve daha genel olarak bölgede oynayabileceği yapıcı rolün dikkate alınması gerekiyor.

Kuzey Irak’taki savaş cephelerinde daha henüz ABD hava saldırıları bile başlamamışken PKK kendini IŞİD karşısında en etkili savaş gücü olarak ispatladı. PKK kuvvetlerinden bir kısmı, uzun süre Türkiye’deki saldırılarında kullandıkları Kandil dağlarından indiler. Bir çoğu da Suriye’deki PKK ile ilintili bir organizasyon olan ve orada IŞİD’ı durdumayı başarmış olan PYD’den gelip katıldı.

Elbetteki ortak bir düşmana sahip olmak bir terörist grubu aniden sivil ve barış yanlısı bir örgüte dönüştürmez. Fakat PKK 1984’de Türkiye’nin Doğu’sunda bir Kürt devleti kurmak için ilk gerilla mücadelesini başlattığından bu yana çok değişti (Devletsiz bir halk olan Kürtler Türkiye, Irak, Suriye ve İran arasında bölünmüş durumdalar). Başlarda örgüt silahsız sivillere ve hükümet işbirlikçiklerine yönelik terörist metodlar kullandı. Ancak daha sonraları, PKK ayrı devletten ziyade Kürtler için daha çok otonomi talep etmeye başladı ve en son olarak da, geçtiğimiz sene grubun hapisteki lideri Abdullah Öcalan savaşa son verdiklerini deklare etti. Ondan beridir şiddet azalmış durumda ve politik bir çözüm için görüşmeler sürüyor.

Henüz görüşmelerden sonuç alınmış değil ve geçtiğimiz günlerde bir PKK liderinin Diyarbakır’da büstünün dikilmesi ve yıkılması sonucu yaşananlar mevcut durumun ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu gösteriyor. Zaten her halükarda, ABD ve Avrupa’nın NATO’nun önemli bir üyesi olan Türkiye’yi ikna etmeden PKK’yi terörist listesinden çıkartması da mümkün değil. Ancak, Türk Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesiyle birlikte artık böyle bir seçeneğin ihtimal dahili olduğu söylenebilir. Bu gelişme pek çok cephede endişeyle karşılandıysa da, Erdoğan’a Kürt sorununu nihai olarak çözmesi için gerekli politik sermaye ve motivasyonu sağlıyor. Kürt milletvekilleri olmadan Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı yetkilerini arttıracak anayasal değişikliklere gitmesi mümkün değil.

Bölgede etkili olan güçlerin PKK’yi yeniden değerlendirmeye almaları için bir sebep de, grup her ne kadar kültvari özellikler taşısa ve devri geçmiş Marksist görüşleri savunsa da, üyeleri büyük ölçüde laik ve Batı değerlerine yakın Sunni Müslümanlar olması. Çoğu kadın olan silahlı güçleri Ezidilerin IŞİD katliamından kurtulmalarında büyük rol oynadı. Ayrıca PKK’nin davası, dinsel veya ideolojik değil, büyük ölçüde ulusal yapıda, dolayısıyla doğru teşviklerle pazarlık yapmak da mümkün olabilir.

Bir başka önemli faktör de Kürtler arasındaki derin ayrılıklar. Irak Kürdistanı, 1990'ların ortasında bir iç savaş yaşamış olan Barzani ve Talabani fraksiyonları arasında bölünmüş durumda ve gerilimli bir beraberlik içerisindeler. PKK üçüncü ve daha küçük bir grup olarak Irak politikasının dışında yer alıyor ve kendisine ait küçük bir bölgeyi kontrol ediyor. Eskiden ABD’nin terörist listesinde yeralmış İRA ve Filistin Kurtuluş Örgütü örneklerinde olduğu gibi PKK’yi de terörist listesinden çıkarıp politik hayata çekmek Kürtlerin birliği açısından iyi bir gelişme olur.

Son olarak, PKK savaşçıları beğenseniz de beğenmeseniz de daha epey bir süre zorunlu müttefikler olacaklar. Şu an için olayların yaşandığı alan Irak. Yakın bir zamanda Suriye olacak. PKK’yi terörist listesinden çıkarmak, Suriye’deki Kürtleri ABD’nin IŞİD’e karşı savaşsınlar diye silahlandırmaya başladığı ılımlı isyancılarla birlikte hareket etmeye teşvik edebilir.

PKK’yi meşrulaştırmak ABD, Avrupa, Irak ve Türkiye’nin hepsinin ortak çıkarına. Bu iş belki bir gecede halledilemeyebilir ancak süreç şu anda başlayabilir.

NOT: Bu yazi Bloomberg View editoryal başyazısı olarak 20 Ağustos 2014 tarihinde yayınlandı. Yazının İngilizce orjinaline aşağıdaki linkten ulaşılabilir.

http://www.bloombergview.com/articles/2014-08-20/k...