medya sensin, paylaş!

Dünyanın ilk halı müzesi Azerbaycan'da...

Dünyanın bir çok müzelerinde zaman-zaman İran, Kafkas halıları olarak bilinen fakat derin geçmişe, köklü tarihe sahip Azerbaycan halıcılık sanatının muhteşem örnekleri bulunmakta.

18.yüzyılda Azerbaycan'ın hanlıklara bölünmesi zamanında daha da gelişmiş ve hanlıklarda yaşamış insanların başlıca gelir kaynaklarından biri haline gelmiş.

Azerbaycan’ın halıcılık mektepleri 17. - 18. Yüzyıllarda oluşmuş ve her halıcılk bölgesi kendi özellikleri ile öne çıkmış. Kuba, Abşeron, Şirvan, Gence, Gazax, Karabağ, Tebriz halıcılığa yön veren bölgeler olmuştur.

Azerbeycan halıcılık sanatında hovlu ve hovsuz halılar vardır. Hovlulara (halça, halı, gebe) Hovsuzlara (palaz, kilim, cecim, zili) dahildir. Ve bunların hepside el yapımı halılardır.

Hovsuz halılar 7 , hovlu halılar 2 şekilde yapılır: Sade, kanatlı, haçalı, bendlik, butalı işlemelerle bezetiliyor. Bulut, vakvak, hatayi, ketebe, göller gibi işlemeler Azerbaycan halılarının en önemli özelliklerindendir ve Azerbaycan halılarının en önemli işlemesi buta'dır.

Halılar kendinde yerel ve yöresel kotları bulundurur aslında. Halıların hazırlanmasında doğal boya boya maddelerinden ağaç köklerinden alınan boyalarla hazırlanmış saplar kullanılıyor ve normal bir halı 3-4, 7-8 ay civarında bir sürede tamamlanıyor ve halılar kadınlar tarafından ilmekleniyor.

Mesela Gence halılarında ara saheler üzere diognal hatlar üzrerinde sıra ile çevrilmiş puta onu dünyada bu özellikleri bulunduran tek halı yapıyor.

Kuba yöresine ait çiçi halıları da halıcılık sanatının incilerinden. Bu halılardaki küçük çiçek desenleri hayran edici türden. Karabağ halıları da rengareng koloriti ile dikkat çekici özellikle kırmızının bir çok tonlarının yan-yana uygun bir şekilde kullanılması bu halıların özelliği.

Halıları yöresel bölgelere bölürsek Gubanın Çiçi, Şirvanın Muğan, Gazaxın Şıhlı, Karabağın Hanlık, Tebrizin Serabi gibi halı türleri oluşur.

Azerbaycan halı sanatı Sovyet döneminde duraksamalar yaşamış belli gelir nevi olmaktan çıkmıştır. Ülkede halıcılıkta bir ilke imza atarak dünyanın ilk halı müzesi Ni 1967 yılında halıcı ressam Letif Kerimovun rehberliği ile yaratılmış müzede hepsi birbirinden değerli 6 binden fazla halı bulunmakta. Asırlara geçmişe sahip Halı korunmakta.

Halıcılık sanatının korunması adına sonradan da ülkede çeşitli kurumlar yaratılmıştır ülkede farklı adlarla simpozium ve 30 dan fazla fuar yapılmıştır. Azerbaycan halıcılık sanatı 2010 yılından UNESCO kültür mirası listesinde.

HABER: HİLL İBRAHİMOVA

bu konuda daha fazla